Wat waar werkt: een schilderij kiezen kamer voor kamer

Een schilderij wordt beoordeeld in de kamer waar het hangt. Licht, kijkafstand en waar de kamer voor dient bepalen onderwerp en schaal veel sterker dan smaak.

Wat waar werkt: een schilderij kiezen kamer voor kamer

01De woonkamer

De enige kamer waar een schilderij wordt bekeken en niet alleen gepasseerd. De afstanden zijn lang, en juist hier verdient een groot doek zijn formaat: een breed landschap of een stadsgezicht boven de bank, op ongeveer twee derde van het meubel eronder.

Het licht is hier meestal gemengd en indirect, wat een met de hand geschilderd oppervlak vleit. Is er één muur waar de kamer omheen is ingericht, dan is dat de plek waar olieverf in plaats van een druk het verschil terugbetaalt.

02De slaapkamer

Van dichtbij gezien en meestal liggend of half wakker: drukke composities overleven dat niet. Rustige onderwerpen werken: water, nevel, bloesem, één figuur, een leeg landschap.

Boven een hoofdeinde houdt u het schilderij smaller dan het bed en hangt u het laag genoeg zodat beide als één geheel worden gelezen. Vermijd gericht licht: een lamp die in een slaapkamer op een doek staat gericht wordt 's avonds een weerspiegeling die u niet meer kunt negeren.

03De eetkamer

Hier zit iedereen: de ooghoogte daalt met ongeveer 40 cm. Hang lager dan waar ook, en centreer op de tafel in plaats van op de muur.

Warme onderwerpen dragen een kamer waar men blijft zitten: markten, oogsten, interieurs, stillevens. Dient de kamer ook als keuken, houd het schilderij dan weg bij de kookwand, om de redenen die in de onderhoudsgids staan.

04Gang en trap

Snel gepasseerd en van dichtbij gezien, wat fijn detail uitsluit: wat daar hangt moet in één seconde leesbaar zijn. Sterke vormen en volle kleur werken; een verfijnde toets is hier verspild.

Een trapwand neemt een staande compositie of een oplopende reeks kleinere werken. Hang elk op ooghoogte van de trede die het tegenover ligt, en niet op één horizontale lijn, anders lijken ze vanaf de trap allemaal verkeerd.

05Kantoor en werkkamer

Een schilderij achter een bureau wordt door alle anderen via een scherm gezien, en dat hoort tegenwoordig bij de beslissing. Rustige, horizontale onderwerpen met weinig contrast houden stand in een videogesprek; drukke worden ruis.

Kijkt u er juist vanaf het bureau naar, dan draait de regel om: dit is een muur die u de hele dag aankijkt, dus die kan een onderwerp hebben dat blijft geven. Bedrijven die meerdere ruimtes tegelijk inrichten hebben meer aan de sectorpagina's dan aan deze gids, te beginnen bij werk en onderwijs.

06Hotels, restaurants en publieke ruimtes

Heel andere randvoorwaarden: het werk wordt gezien door honderden mensen die het niet kozen, onder vast licht, en het moet verdragen dat het personeel het elke dag ziet. Reeksen tellen zwaarder dan losse stukken, en onderwerpen die met de plek te maken hebben gaan doorgaans langer mee dan modieuze.

Aantallen, herhaalde maten en op elkaar afgestemde lijsten worden per geval behandeld; de pagina voor horeca is de ingang, en alles wat speciaal wordt geschilderd loopt via het opdrachtenloket.

Goed om te weten

Vragen die we krijgen

Moeten alle schilderijen in huis bij elkaar passen?

Nee, en kamers waar alles bij elkaar past gaan al snel op een toonzaal lijken. Wat wel consequent moet zijn is de taal van de lijsten: één lijstfamilie over verschillende onderwerpen leest als een verzameling, terwijl verschillende lijsten over vergelijkbare onderwerpen als een ongelukje lezen.

Mag een olieverfdoek in een badkamer of keuken hangen?

In een badkamer niet: aanhoudende vocht en warmte zijn de twee dingen die olieverf op doek niet verdraagt. Een keuken kan wel, weg van de kookwand en de afzuigkap. De onderhoudsgids gaat op het detail in.

Hoe verlicht ik een schilderij goed?

Indirect, warm en van opzij. Richt het licht op de muur in plaats van op het doek, houd het uit direct zonlicht, en kies bij voorkeur led, dat vrijwel geen ultraviolet en heel weinig warmte afgeeft.

En als ik een gezicht op mijn eigen stad wil?

Dat is maatwerk en geen catalogusaankoop: een foto die u opstuurt, geschilderd op het formaat dat u kiest. De gids voor een opdracht legt uit hoe dat loopt.

Welke kamer het ook is, het formaat wordt als eerste beslist en de lijst als laatste. Is de muur nog niet opgemeten, begin daar dan.