Ophangen, verlichten en onderhouden van een olieverfschilderij

01Waar u het niet ophangt

Drie plekken verkorten het leven van een olieverfdoek meer dan wat ook, en alle drie zijn te vermijden.

• Een badkamer. Aanhoudende vochtigheid maakt het doek slap en tilt na verloop van tijd de verf op. Er is geen versie van dit verhaal die goed afloopt.
• Recht boven een radiator, een haard of een warmtebron. De opstijgende lucht is droog en constant, en het doek antwoordt daarop door te bewegen.
• In direct zonlicht. Ultraviolet bleekt pigment blijvend, en geen restauratie brengt het terug.

Een binnenmuur, uit de zon, in een kamer waarvan temperatuur en luchtvochtigheid tamelijk stabiel blijven: meer vraagt een schilderij niet.

02Verlicht het indirect

Richt het licht op de muur in plaats van op het doek, van opzij en van boven. Een frontaal verlicht schilderij verliest precies het reliëf dat het tot schilderij maakt, en een glanzende partij kaatst de bundel terug in het oog van wie kijkt.

Kies bij voorkeur led. Dat geeft vrijwel geen ultraviolet en heel weinig warmte af, en dat is precies wat een doek nodig heeft. Halogeenspots op korte afstand zijn op beide punten het tegendeel.

03De eerste weken

Een pas geschilderd doek droogt nog lang door nadat het het atelier heeft verlaten; droog op de tast is niet droog tot in de kern. Houd het de eerste weken uit krappe, gesloten ruimtes, druk niets tegen het oppervlak, en berg het niet gezicht tegen gezicht met een ander doek op.

Een lichte geur van olie en oplosmiddel in een gesloten kamer is in het begin normaal en trekt vanzelf weg.

04Schoonmaken, en wat u nooit gebruikt

Stof het twee of drie keer per jaar af met een schone, droge, zachte kwast, van boven naar beneden, zo licht mogelijk over het oppervlak. Dat is het hele onderhoud.

Gebruik nooit water, zeep, alcohol, terpentine, huishoudmiddelen of een vochtige doek. Oplosmiddelen lossen verf en vernis op, en een doek haakt in reliëf en trekt het los. Niets van wat onder uw gootsteen staat is veilig op olieverf. Alles wat verder gaat dan stof - een vlek, een streep, een vergeelde vernis - is werk voor een restaurator, en niets daarvan is dringend genoeg om te improviseren.

05Verplaatsen en opbergen

Draag een gespannen doek aan de latten van het spieraam, nooit alleen aan de bovenrand en nooit met een vlakke hand tegen de achterkant van het weefsel.

Moet een schilderij worden opgeborgen, zet het dan rechtop, met het beeld naar buiten, met een afstandhouder tussen dit werk en het volgende, in een ruimte die niet vochtig en niet warm is. Een opgerold doek wordt met de verf naar buiten om een brede koker gerold, nooit met de verf naar binnen: naar binnen gerold wordt de verf samengedrukt en scheurt ze.

06Als er iets misgaat

Transportschade is zeldzaam en wordt meteen geregeld: fotografeer de verpakking en het schilderij en stuur beide binnen 30 dagen na levering. Hetzelfde geldt voor een duidelijk uitvoeringsgebrek of voor een schilderij dat niet overeenkomt met de bestelling. Het vervangingsbeleid zegt precies wat er nodig is, en de contactpagina is de weg.

Voor schade die jaren later bij u thuis ontstaat is een plaatselijke restaurator het juiste antwoord, veel meer dan een zending naar de andere kant van de wereld.